Človek – kdo je to? Razmišljanje o spolu besede človek v ljudskem jeziku

  • Helena Grochola‑Szczepanek Instytut Języka Połskiego PAN

Povzetek

Predmet razmišljanja je spol besede człowiek v ljudskem jeziku. Avtorica se sprašuje, ali se beseda człowiek v enaki meri nanaša na žensko in na moškega. Podatki, ki so bili pridobljeni iz narečnih besedil, kažejo, da se beseda człowiek za oba naravna spola ne uporablja simetrično. Navadno označuje moškega in njen slovnični spol je dominantno moški. Primeri, kjer označuje človeško vrsto, so zelo redki. Beseda człowiek ni popolna oznaka za človeško vrsto niti v narečjih niti v knjižnem jeziku, ker se ne nanaša v enaki meri na moškega in na žensko. To označuje množinska oblika ludzie.

Prenosi

Podatki o prenosih še niso na voljo.

Literatura

Bańko, Mirosław (red.), 2000, Inny słownik języka polskiego, Warszawa.

Dunaj, Bogusław (red.), 1996, Słownik współczesnego języka polskiego, Warszawa.

Jaworski, Adam, 1989, On gender and sex in polish, „International Journal of the

Sociology of Language”, 78, s. 83–92.

Karwatowska, Małgorzata, Szpyra‑Kozłowska, Jolanta, 2005, Lingwistyka płci. Ona i on w języku polskim, Lublin.

Kostera, Monika, 2003, Męskie struktury – kobiece sieci: od stereotypu do archetypu w organizowaniu, [w:] Obszary kultur kobiecych w badaniach płci/rodzaju, red. Elżbieta Pakszysz, Monika Baer, Poznań, s. 160–174.

Miemietz, Baerbel, 1993, Kto to jest „człowiek”, „Teksty drugie”, 4–5–6, s. 169–180.

Millet, Kate, 1982, Teoria polityki płciowej, [w:] Nikt nie rodzi się kobietą, red. Teresa Hołówka, Warszawa, s. 58–97.

Nilsson Barbro, 2003, Człowiek – mężczyzna, O klasach, indywiduach i instancjach, [w:] Wizerunki mężczyzny w języku i literaturze polskiej/Images of Man in Polish Language and Literature, red. Ewa Teodorowicz‑Hellman, Dorota Tubielewicz‑Mattsson, Stockholm, s. 9–17.

Pajdzińska, Anna, 2001, Kobieta najlepszym przyjacielem człowieka (przyczynek do językowego obrazu świata), [w:] Studia z historii języka polskiego i stylistyki historycznej, red. Czesław Kosyl, Lublin, s. 151–159.

Rothstein, Robert, 1976, Uwagi o rodzaju gramatycznym i cechach semantycznych wyrazów, „Język Polski”, 56, s. 241–253.

Szymczak, Mieczysław (red.), 1974, Słownik języka polskiego, Warszawa.

Weiss, Daniel, 1988, Kurica ne ptica, (a) baba ne čelovek, [w:] Slavistische Linguistik 1987, red. Jochen Raecke, München, s. 413–443.

Objavljeno
2015-08-04
Kako citirati
1.
Grochola‑SzczepanekH. Človek – kdo je to? Razmišljanje o spolu besede človek v ljudskem jeziku. JZ [Internet]. 4. avgust 2015. [citirano 27. maj 2020.];13(1-2). Dostopno na: https://ojs.zrc-sazu.si/jz/article/view/2486